โครงการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน และครอบครัว
ในกระบวนการจัดทำนโยบายสาธารณะเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาความรุนแรง
ที่กระทำต่อเด็กในโรงเรียน ระยะที่ 3

ที่มาและความสำคัญ

                    1. โครงการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน และครอบครัว เป็นโครงการที่จัดทำขึ้นภายใต้โครงการส่งเสริม สนับสนุน และคุ้มครองสุขภาพและสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก    เยาวชน และครอบครัว มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างพื้นที่ให้ เด็ก เยาวชน และครอบครัว ได้มี    ส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้ เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพและสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก เยาวชน และครอบครัว ด้วยตระหนักว่าปัญหาต่างๆ เหล่านี้เป็นปัญหาที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับพวกเขา การมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน และครอบครัว ในกระบวนการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความสำเร็จในการป้องกันและแก้ไข รวมทั้งยังทำให้เกิดการพัฒนาอย่างสร้างสรรค์ และเป็นการสร้างเสริมศักยภาพความเข้มแข็ง ทั้งของเด็ก เยาวชน และครอบครัว ซึ่งกระบวนการมีส่วนร่วมนี้ ควรครอบคลุม ทั้งการได้ร่วม  รับรู้และนำเสนอข้อมูล ความเห็น ร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ และร่วมปฏิบัติการ
                      2. โครงการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน และครอบครัว ระยะที่ 1 มีจุดเน้นของการจัดทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเยาวชนในสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน        ได้ค้นพบแบบอย่าง วิธีการฝึกอบรมเยาวชนเพื่อสร้างกระบวนการรู้คิด และการฝึกทักษะการควบคุมตน โครงการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชนและครอบครัว ระยะที่ 2 ศึกษาหาข้อมูลและจัดเวทีระดมความเห็น เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาความรุนแรงในโรงเรียน ได้ค้นพบกระบวนวิธีการเข้าถึงเด็ก ทำให้สามารถค้นพบเด็กที่ได้รับผลกระทบจากความรุนแรงทั้งที่     มาจากครอบครัวและในโรงเรียน ได้ค้นพบเครือข่ายในพื้นที่ ทั้งในระดับบุคคลและหน่วยงานที่ตระหนักต่อปัญหา ปรารถนาที่จะเห็นและมีส่วนร่วมในการป้องกันแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อเด็กและเยาวชนในพื้นที่
                  3. เพื่อให้เกิดความต่อเนื่อง สามารถเข้าถึงปัญหา และมีปฏิบัติการเพื่อการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผล ซึ่งจะทำให้ได้แบบอย่างวิธีการที่สามารถเป็นต้นแบบเพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และขยายผลต่อไป โครงการสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน และครอบครัวในกระบวนการ จัดทำนโยบายสาธารณะเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาความรุนแรงที่กระทำต่อเด็กในโรงเรียน ระยะที่ 3 จึงกำหนดแผนกิจกรรมต่างๆ โดยดำเนินการต่อเนื่องและขยายผลจากโครงการในระยะที่ 1 และระยะที่ 2  ซึ่งไม่เพียงแต่จะเป็นการสำรวจความคิดเห็นและสภาพปัญหาเท่านั้น แต่ยังต้องสนับสนุนให้พัฒนาเครื่องมือและกลไกเพื่อใช้แก้ไขปัญหาด้วย
4. ปฏิบัติการเพื่อการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผลนี้

มีจุดเน้นสำคัญ 3 ประการ คือ
(1) ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมทุกระดับ ทั้งเด็ก เยาวชน ครอบครัว ครู และชุมชน รวมทั้งการสมานไมตรีกับบุคคลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานในพื้นที่
(2) สนับสนุนการพัฒนาศักยภาพของครูให้มีความรู้และทักษะในการจัดการปัญหาของเยาวชนได้อย่างเหมาะสม
(3) จัดกระบวนการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมต่างๆ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของครอบครัว พัฒนาให้เด็กและเยาวชนให้รู้เท่าทันอารมณ์ความคิด และสามารถจัดการกับความขัดแย้งต่างๆ ได้อย่างสร้างสรรค์


วัตถุประสงค์
เพื่อแสวงหาแนวทางการพัฒนาสร้างความเข้มแข็งให้กับพื้นที่เพื่อให้เกิดต้นแบบ     โรงเรียนปลอดความรุนแรง (โดยเน้นการป้องกันและแก้ไขปัญหาความรุนแรงที่สำคัญ 2 เรื่องคือ เรื่องการรังแกทำร้ายกันในหมู่เด็ก เยาวชน และการใช้ความรุนแรงในการจัดการปัญหาของครูที่มีต่อเด็ก) โดยใช้กลวิธีต่างๆ ดังนี้
1. สนับสนุนการจัดกระบวนการเรียนรู้ เพื่อลดช่องว่างทางความคิด และส่งเสริมความเข้าใจที่ดีต่อกันระหว่างเด็ก เยาวชน และผู้ใหญ่ โดยใช้เครื่องมือต่างๆ เช่น เวทีแลกเปลี่ยนความคิด และค่ายฝึกอบรม รวมทั้งสนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็กในการกำหนด กฎ ระเบียบต่างๆ เพื่อให้นักเรียนเข้าใจถึงความจำเป็นและประโยชน์ของกฎระเบียบ และให้ความร่วมมือในการปฏิบัติ
2. สนับสนุนการพัฒนาศักยภาพของครู และผู้ปกครอง เพื่อให้มีความรู้และทักษะในการจัดการปัญหา และส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนได้อย่างเหมาะสม
3. ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ทางอารมณ์ความคิด ผ่านกิจกรรมและฝึกฝนทักษะต่างๆ เพื่อให้  เยาวชนรู้จักป้องกันตนเอง และสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างสร้างสรรค์
4. พัฒนากลไกการจัดการในระดับพื้นที่ เพื่อการป้องกันปัญหาและลดผลกระทบจากปัญหาความ  รุนแรงต่างๆที่อาจเกิดขึ้นได้ในโรงเรียน เช่น ปรับระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน    สู่การปฏิบัติที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ การประสานชุมชนเพื่อปรับพื้นที่ทางกายภาพให้    ปลอดภัยสำหรับเด็กและเยาวชน ฯลฯ
5. สนับสนุนการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน ครอบครัว และชุมชนในการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาความรุนแรงในรูปแบบต่างๆ
 

พื้นที่เป้าหมาย  
เลือกโรงเรียนที่ผู้ประสานงานพื้นที่พิจารณาว่า สามารถประสาน สร้างความเข้าใจกับ  ผู้บริหารโรงเรียน ครู และชุมชน เพื่อกำหนดการดำเนินงานในพื้นที่ร่วมกันได้ ดังนี้
1. โรงเรียนเสอเพลอพิทยาคม จังหวัดอุดรธานี
2. โรงเรียนบ้านทองอินทร์สวนมอญ จังหวัดอุดรธานี
3. โรงเรียนบ้านตะเคียนเภา จังหวัดสงขลา
กลุ่มเป้าหมายดำเนินการ
1. เด็ก และเยาวชนในพื้นที่เป้าหมายทั้งหมด
2. ครูและบุคคลากรที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งผู้ปกครองเด็กนักเรียนในพื้นที่เป้าหมาย
3. ชุมชนและหน่วยงาน/องค์กรที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เป้าหมาย
 

ระยะเวลา 11 เดือน (ธ.ค. 2550 – ต.ค. 2551)
กิจกรรม
1. ศึกษาสถานการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง และประเมินสถานการณ์ปัญหาความรุนแรง หรือสภาพที่อาจก่อให้เกิดความรุนแรง ทั้งในพื้นที่โรงเรียน และชุมชน   
2.  จัดประชุมสะท้อนข้อมูลที่ได้ให้ผู้บริหารโรงเรียน ครู และชุมชนรับทราบ รวมทั้ง     ชี้แจงแนวทางการดำเนินงานของโครงการ  เพื่อร่วมกันกำหนดแผนการดำเนินงานของพื้นที่  และสร้างการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
3. คัดสรรและพัฒนาโปรแกรมกิจกรรมต่างๆ เพื่อนำไปใช้พัฒนาครูและนักเรียน
4. ฝึกอบรมครูแกนนำและผู้บริหารครูในโรงเรียนเป้าหมาย เพื่อปรับทัศนคติและฝึกให้มีทักษะในการสื่อสารทางบวก การปกครองชั้นเรียนและการสร้างวินัยทางบวก รวมถึงการใช้เครื่องมือต่างๆ ในการพัฒนานักเรียน เพื่อให้ครูสามารถใช้เครื่องมือนั้นๆ ได้อย่างมี           ประสิทธิภาพ
5. จัดกิจกรรมเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางอารมณ์ความคิด และฝึกฝนทักษะต่างๆ เพื่อให้นักเรียนสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างสร้างสรรค์ และส่งเสริมการมี  ส่วนร่วมของนักเรียนในการสร้างความปลอดภัยในโรงเรียน
6. เวทีประเมินผล และถอดบทเรียนแบบมีส่วนร่วม  
วิธีดำเนินการ
1. กำหนดบทบาทของทีมงานผู้รับผิดชอบโครงการ และทีมงานพื้นที่ ดังนี้
ทีมงานผู้รับผิดชอบโครงการ มีหน้าที่ประสานสนับสนุนทีมงานพื้นที่ โดยคัดสรรและจัดทำโปรแกรม เพื่อใช้ในการจัดกิจกรรมพัฒนาเด็ก เยาวชน ครู และผู้ปกครอง จัดฝึกอบรม และจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พัฒนาศักยภาพทีมงานพื้นที่ รวมทั้ง      ติดตามประเมินผล และสนับสนุนการดำเนินงานของทีมงานพื้นที่
ทีมงานพื้นที่ มีหน้าที่ประสาน และจัดการให้เกิดการดำเนินงานตามโครงการฯ ใน     โรงเรียนเป้าหมาย โดยจัดฝึกอบรม จัดประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อพัฒนา  ศักยภาพของครู วางบทบาทเป็น    พี่เลี้ยง ผู้ช่วยครู ในการจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางอารมณ์ความคิด และฝึกฝนทักษะต่างๆ ให้นักเรียนรู้จักป้องกันตนเอง และสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างสร้างสรรค์ ร่วมกับโรงเรียนจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาครอบครัวผู้ปกครอง (กิจกรรมสร้างความเข้าใจกับผู้ปกครอง) ประสานงานกับบุคคลและ  หน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่ ร่วมกันแก้ไขปัญหาและจัดระบบการติดตามดูแลนักเรียนที่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่ และผลักดันพื้นที่เรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ในชุมชน
การจัดกิจกรรม แบ่งการดำเนินงานเป็น 4 ระยะ ดังนี้
ระยะที่ 1   ธันวาคม 2550 - กุมภาพันธ์ 2551
1. ประชุมชี้แจงโครงการ และสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่าง ทีมผู้รับผิดชอบโครงการและทีมงานพื้นที่
2. จัดทำข้อตกลงการดำเนินงานระหว่างผู้รับผิดชอบโครงการ และหัวหน้าทีมงานพื้นที่
3. ทีมผู้รับผิดชอบโครงการฯ ร่วมกับทีมงานพื้นที่ คัดสรร และจัดทำต้นแบบโปรแกรมการฝึกอบรมพัฒนาศักยภาพของครู  การจัดกิจกรรมสร้างการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและครอบครัว และคัดสรร จัดทำต้นแบบโปรแกรมการจัดกิจกรรมให้ครูนำไปใช้พัฒนากระบวนการเรียนรู้ทางอารมณ์ความคิด และฝึกฝนทักษะต่างๆ เพื่อให้นักเรียนรู้จักป้องกันตนเอง และสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างสร้างสรรค์
4. ทีมงานพื้นที่ศึกษาสถานการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง และประเมินสถานการณ์ปัญหาความรุนแรง หรือสภาพที่อาจก่อให้เกิดความรุนแรง ทั้งในพื้นที่โรงเรียน และชุมชน (ใช้การสำรวจแบบมีส่วนร่วมกับผู้บริหาร ครู ผู้ปกครอง และนักเรียน)   
5. ทีมงานพื้นที่จัดประชุมสะท้อนข้อมูลที่ได้ให้ผู้บริหารโรงเรียน ครู ผู้ปกครองและชุมชนรับทราบ รวมทั้งชี้แจงแนวทางการดำเนินงานของโครงการ เพื่อร่วมกันกำหนดแผนการดำเนินงานของพื้นที่ และสร้างการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และประสานแผนกับทีม   ผู้รับผิดชอบโครงการ
6. ฝึกอบรมวิทยากรกระบวนการ และจัดประชุมเชิงปฏิบัติการแลกเปลี่ยนเรียนรู้     เพื่อพัฒนาศักยภาพทีมงานพื้นที่และครูแกนนำในพื้นที่
7. ทีมงานพื้นที่รวบรวมข้อมูล และประสานชุมชน รวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ เพื่อประสานการทำงานร่วมกัน
ระยะที่ 2  มีนาคม 2551 - เมษายน 2551
1. ทีมงานพื้นที่จัดฝึกอบรมพัฒนาศักยภาพคณะครู และฝึกอบรมการใช้เครื่องมือต่างๆ เพื่อพัฒนานักเรียน ให้แก่ คณะครูในโรงเรียนเป้าหมาย (อาจจัดให้ไปดูงาน Good Practice  โรงเรียนที่กระทรวง    ศึกษาธิการและมูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กดำเนินงานมาก่อนโดยคัดเลือกโรงเรียนในพื้นที่ใกล้เคียงซึ่งมีบริบทที่ไม่แตกต่างกันมาก) โดยทีมผู้รับผิดชอบโครงการร่วมสนับสนุนการดำเนินงาน
2. ทีมงานพื้นที่ร่วมวางแผนกับครูเพื่อนำกิจกรรมต่างๆ ทั้งที่ใช้พัฒนานักเรียน และ    กิจกรรมสร้างความเข้าใจร่วมกับครอบครัวไปดำเนินการเมื่อเปิดภาคเรียน
3. ทีมงานพื้นที่ร่วมกับคณะครูศึกษาระบบติดตามช่วยเหลือนักเรียนของกระทรวงศึกษาธิการนำมาทดลองใช้ ศึกษาปัญหาจากการปฏิบัติ และปรับให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ ประสานสร้างการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองและชุมชนเพื่อป้องกันแก้ไขปัญหา
ระยะที่ 3  พฤษภาคม 2551 - กันยายน 2551
1. ทีมงานพื้นที่ และคณะครู จัดทำกิจกรรมต่างๆ ตามแผนที่ได้จัดทำขึ้น ทีมผู้รับ     ผิดชอบโครงการร่วมสนับสนุน (ตรวจเยี่ยม)
2. ทีมงานพื้นที่ และคณะครูในโรงเรียนเป้าหมาย ประเมินสรุปผลการดำเนิน และจัดส่งรายงานผลการดำเนินงาน
 3. ทีมงานพื้นที่และผู้รับผิดชอบโครงการ ร่วมประเมินผลการดำเนินงาน และจัดทำรายงานผลการดำเนินงาน โดยวิเคราะห์/สังเคราะห์กลไก กระบวนการ และวิธีการในการสร้างความเข้มแข็งให้กับพื้นที่เพื่อให้เกิดต้นแบบ “โรงเรียนปลอดความรุนแรง”
ระยะที่ 4        ตุลาคม 2551
ทีมผู้รับผิดชอบโครงการสรุปผลการดำเนินงาน นำเสนอในเวทีนโยบายสาธารณะ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.  ได้แนวทางการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาศักยภาพของครู และผู้ปกครองให้มีความรู้และทักษะในการจัดการปัญหาต่างๆ อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งได้ผ่านการปรับทดลองใช้ในพื้นที่
2. ได้แนวทางการพัฒนาพื้นฐานความคิดสันติวัฒนธรรมในเด็กและเยาวชน ลดช่องว่างทางความคิด และส่งเสริมการมีส่วนร่วม เพื่อความเข้าใจที่ดีต่อกันระหว่างเด็ก เยาวชน และ     ผู้ใหญ่
3. ได้แนวทางการประสานและพัฒนากลไกการจัดการในระดับพื้นที่เพื่อการป้องกันปัญหาและลดผลกระทบจากปัญหาความรุนแรงต่างๆที่อาจเกิดขึ้นได้ในโรงเรียน
 

ผู้รับผิดชอบโครงการ
คณะทำงานส่วนกลาง

1. ทญ. เมธินี คุปพิทยานันท์
2. นายขวัญชาติ ดาสา
3. นางสาวมัณฑนา เอื้อประชานนท์
หัวหน้าพื้นที่สงขลา
นางพรรณิภา โสตถิพันธุ์
 หัวหน้าพื้นที่อุดรธานี
 นางนิสิต ศักยพันธุ์

Add A Comment

 


โครงการจัดทำสื่อเพื่อโครงการนำร่อง "โรงเรียนปลอดความรุนแรง"

ภายใต้โครงการส่งเสริม สนับสนุน และคุ้มครอง สุขภาพและสิทธิมนุษยชนด้านเด็ก เยาวชน และครอบครัว โดย มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ
แผนงานส่งเสริม สนับสนุน และคุ้มครอง สุขภาพและสิทธิมนุษยชน
ด้านเด็ก เยาวชน และครอบครัว และสนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

ติดต่อ โครงการจัดทำสื่อเพื่อโครงการนำร่อง "โรงเรียนปลอดความรุนแรง"
70/157 การเคหะหลักสี่ ถ.แจ้งวัฒนะ ซอย แจ้งวัฒนะ 5 แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210 โทรศัพท์/โทรสาร 0-2984-6080
E-mail : mediabyfriends@hotmail.com

Copyright ©2008 NoViolenceInSchools.net. All Rights Reserved.